جلسه 17

نفسی علی زفراتها محبوسة / یا لیتها خرجت مع الزفرات

نماز در قرآن و حدیث(ویژگی های نماز)
نویسنده : fingsh - ساعت ۱۱:٥٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٢/۱٩
 

ویژگی هایی که در این قسمت می باشند:١.استواری دین ٢.بهترین دستور ٣.روشنی چشم پیامبر ۴.نخستین واجب الهی ۵.نخستین آموزه واجب ۶.نخستین مورد بازخواست

استوارى دین
1 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله : نماز، ستون دین شماست.

2 ـ امام علىّ علیه السّلام :
خدا را! خدا را!در باره نماز،که ستون دین شماست.

3 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله :
برپادارنده دین، نماز است.

4 ـ نماز، مانند ستون خیمه است؛ اگر ستون بر پا باشد، ریسمانها و میخها و پرده سود مى رساند و هنگامى که ستون بشکند نه ریسمان سودى دارد و نه میخ و پرده.

5 ـ جایگاه نماز در دین، مانند سر در کالبد است.
بقیه در ادامه مطلب


6 ـ معاذ مى گوید : پیامبر به من فرمود: آیا تو را از سر امر ( اسلام )و ستون آن خبر نکنم؟ گفتم: چرا اى پیامبر خدا. حضرت فرمود: سر امر و ستون آن، نماز و قلّه اش جهاد است.

7 ـ امام صادق علیه السّلام :
مردى به خدمت پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله رسید و گفت: اى پیامبر خدا، مرا از اسلام آگاه کن،از اصل و فرع و قـلّه و اوج آن.
پیامبر فرمود: اصل آن، نماز و فرع آن، زکات و قلّه و اوجش ، پیکار در راه خداوند متعال است.

8 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله :
نشانه ایمان، نماز است[1].

9 ـ هر چیز، سیمایى دارد و سیماى دین شما، نماز است.

10 ـ امام علىّ علیه السّلام :
شش چیز از پایه هاى دین است: یقین خالص، نصیحت مسلمانان و بر پا داشتن نماز ...

11 ـ امام باقر علیه السّلام :
اسلام بر پنج چیز بنا شده است: نماز و زکات و روزه و حجّ و ولایت و به هیچ چیز چون ولایت دعوت نشده است.

12 ـ امام صادق علیه السّلام :
سه چیز، سنگ بناى اسلامند: نماز و زکات و ولایت و هیچیک جز به همراه بقیه درست نیست.
بهترین دستور
13 ـ ابوذر : به پیامبر اکرم صلّى الله علیه و آله عرض کردم : شما مرا به نماز امر کردى، نماز چیست؟ حضرت فرمود: بهترین موضوع است، هر که خواهد کم و هر که خواهد زیاد بخواند.

14 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله :
خود را نجات دهید، عمل کنید و بهترین عملهایتان، نماز است.

15 ـ ابو امامه: مردى از انصار خدمت پیامبر اسلام رسید و گفت: فلانى زراعت کرده و محصولش دو برابر شده است (یا شبیه چنین چیزى). حضرت فرمود: چه مى گویى ؟ دو رکعت نماز مختصر، از همه این و از دنیا و آنچه در آن است براى تو، بهتر است.

16 ـ ابو هریره: پیامبر بر قبر شخصى تازه دفن شده، گذشت . پس فرمود: اگر این شخص بتواند دو رکعت نماز مختصر ـ از همانها که کوچک و اضافى مى شمرید ـ بر اعمالش بیفزاید، برایش محبوب تر از بقیه دنیایتان است.

17 ـ عبدالله بن عمرو: مردى به خدمت پیامبر آمد و از برترین کارها پرسید؟ پیامبر خدا فرمود: نماز. سپس گفت: دیگر چه ؟ فرمود : نماز. باز گفت : دیگر چه ؟ گفت : نماز ـ تا سه بار ـ . پس از آن که همچنان بر پرسش خود پاى فشرد، پیامبر گرامى فرمود: پیکار در راه خدا.

18 ـ امام علىّ علیه السّلام :
برترین وسیله اى که متوسلان بدان چنگ زده اند: ایمان به خدا و پیامبرش، پیکار در راه خدا ، کلمه اخلاص که فطرت است، و کامل خواندن نماز که دین مى باشد.

19 ـ خدا را! خدا را! در باره نماز، که بهترین کار و ستون دین شماست.

20 ـ امام صادق علیه السّلام :
محبوبترین کارها نزد خداى جلّ جلاله ، نماز است و آن آخرین سفارش همه پیامبران است.

21 ـ از سفارشهاى لقمان به پسرش این بود: روزه اى که تو را از نماز بازمى دارد، نگیر؛ چون نزد خدا، نماز محبوبتر از روزه است.

22 ـ فرمانبردارى خداى جلّ جلاله ، خدمت او در زمین است و هیچ خدمتى برابر با نماز نیست. از این روست که فرشتگان، زکریّا را در حالى ندا دادند که در محراب به نماز ایستاده بود .

23 ـ معاویة بن وهب: از امام صادق علیه السّلام پرسیدم: برترین وسیله تقرب بندگان به خدایشان و محبوبترین آن نزد خدا چیست؟ حضرت فرمود: پس از معرفت، برتر از این نماز، چیزى نمى شناسم. نمى بینى که بنده شایسته خدا ، عیسى بن مریم علیه السّلام ، گفت: «خدا مرا تا زنده ام به نماز و روزه سفارش کرده است
روشنى چشم پیامبر صلّى الله علیه و آله
24 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله : روشنى چشم من، در نماز نهاده شده است.

25 ـ جبرییل به من گفت: نماز را محبوب تو ساخته اند. پس هر اندازه مى خواهى از آن، برگیر.

26 ـ خداوند متعال، روشنى چشم مرا در نماز نهاده است و آن را محبوب من ساخته، همانگونه که خوراک براى گرسنه و آب براى تشنه گوارا گشته است. همانا گرسنه پس از خوردن غذا سیر و تشنه پس از نوشیدن آب، سیراب مى گردد، ولى من از نماز سیر نمى شوم.

27 ـ هنگامى که آیه «نماز را در دو سوى روز به پا دار» نازل شد ـ فرمود: دوست ندارم به جاى نماز، آنچه خورشید بر آن مى تابد، داشته باشم.
نخستین واجب الهى
28 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله : نخستین چیزى از دین، که خدا بر مردم واجب کرد و آخرین چیزى که باقى مى ماند، نماز است.

29 ـ
نخستین چیزى که خدا بر امتم واجب کرد، نمازهاى پنجگانه است.

30 ـ ابن اثیر:
نخستین دستور اسلام که خداوند مقرّر کرد، پس از اقرار به یگانگى خداوند و دورى از بتها، نماز بود . هنگامى که نماز بر پیامبر واجب شد، جبرییل نزد او در بالاى شهر مکّه آمد وبرایش پاشنه پا را در گوشه اى از درّه بر زمین کوبید، چشمه اى جوشید و جبرییل پیش روى پیامبر وضو گرفت، تا چگونگى طهارت براى نماز را نشان دهد. پس پیامبر همچون او وضو گرفت. سپس جبرییل برخاست و با آن [ وضو نماز خواند و پیامبر هم با او نماز گزارد.

31 ـ ابن شهر آشوب: در مدتى که پیامبر در مکّه بود، هیچ عبادتى تشریع نشد مگر طهارت و نماز که بر او، واجب و براى امت، سنّت (مستحب مؤکّد) بود. پس از معراج و در سال نهم بعثت، نمازهاى پنجگانه واجب شد. هنگامى که پیامبر به مدینه هجرت کرد ، در شعبان سال دوّم هجرت، روزه واجب گشت، قبله تغییر کرد و زکات فطریه و نماز عید نیز واجب شدـ فریضه نماز جمعه در سال نخست هجرت جایگزین نماز ظهر شده بود ـ سپس زکات دارایى ها واجب شد. پس از آن حج و عمره و حلال و حرام و منع واجازه و استحباب و کراهت و نیز جهاد و ولایت امیر مؤمنان مقرر شد.

32 ـ هنگامى که پیامبر سى و هفت ساله شد، خواب مى دید، کسى او را فرستاده خدا خطاب مى کند، امّا نمى توانست بپذیرد. مدتى طولانى این چنین سپرى شد تا روزى در میان کوهها، هنگام شبانى گله ابوطالب، نگاهش به شخصى افتاد که او را فرستاده خدا خطاب مى کرد. از او پرسید: کیستى؟ گفت: من جبرییل هستم. خداوند مرا به سویت روانه کرده تا تو را فرستاده خود قرار دهد. پس پیامبر خدیجه را از موضوع آگاه کرد. خدیجه گفت: اى محمّد. امیدوارم که اینگونه باشد. سپس جبرییل بر پیامبر نازل شد و براى او آبى از آسمان آورد و به او وضو و رکوع و سجود را آموخت و آنگاه که پیامبر چهل ساله شد، چگونگى نماز را بدون وقتهاى آن به او یاد داد. پس پیامبر در هر وقت ، نمازهاى دو رکعتى مى خواند.

33 ـ جبرییل پیام خداوند را به پیامبر رساند ... سپس جبرییل نزد پیامبر مى آمد و جز با اجازه اش به او نزدیک نمى شد. روزى نزد پیامبر در بالاى مکّه آمد، پاشنه پایش را در گوشه اى از درّه به زمین کوبید. چشمه اى جوشید . جبرییل وضو ساخت و پیامبر طهارت گرفت و نماز ظهر را خواند و آن نخستین نمازى بود که خداوند واجب کرد.
نخستین آموزش واجب
34 ـ ابو مالک اشجعى از پدرش: نماز، نخستین چیزى بود که پیامبر به افراد تازه مسلمان، مى آموخت.

35 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله
ـ هنگام فرستادن معاذ به یمن ـ فرمود : تو بر کسانى وارد مى شوى که اهل کتابند . پس باید نخستین چیزى که آنان را بدان مى خوانى، بندگى خداوند باشد. سپس هنگامى که خدا را شناختند، آگاهشان کن که خداوندپنج نماز در شبانه روز بر ایشان واجب کرده است.
نخستین مورد باز خواست
36 ـ پیامبر خدا صلّى الله علیه و آله : نماز ستون دین و نخستین عمل انسان است که در آن مى نگرند. پس اگر صحیح بود، اعمالش را مى بینند و اگر صحیح نبود، بقیه کارهایش دیده نمى شود.

37 ـ نخستین چیزى که در روز قیامت، بازخواست مى شود، نماز است. پس هر کس پاسخ داد، مرحله هاى بعد بر او آسان مى شود و هر کس پاسخ ندهد، بر او سخت مى گردد.

38 ـ روز قیامت که در رسید، بنده را مى خوانند و نخستین چیزى که از او مى خواهند، نماز است. اگر آن را درست بیاورد [ که رستگار شده است ] و گر نه در آتش انداخته مى شود .

39 ـ نخستین عمل انسان که در روز قیامت محاسبه مى شود، نماز است. پس اگر نیکو بود، رستگار و کامیاب مى گردد و اگر باطل بود، محروم و زیانکار مى شود.

40 ـ هنگامى که بنده در پیشگاه خداوند مى ایستد، نخستین چیزى که از او مى خواهند نماز است. پس اگر پاکیزه بود بقیه اعمالش هم پاکیزه مى گردد و اگر پاکیزه نبود، اعمال دیگرش هم پاکیزه نمى شود.

41 ـ امام باقر علیه السّلام : نخستین چیزى که از بنده بازخواست مى شود، نماز است. پس اگر پذیرفته شد، بقیه [ اعمال ] هم پذیرفته مى شود[2].

پانوشت ها

(1) در نقل تاریخ بغداد به جاى «ایمان» «اسلام» است.
(2) همین حدیث از امام صادق علیه السّلام نقل شده و دنبال آن چنین آمده است:« و اگر برگردانده شد، دیگر اعمالش هم برگردانده مى شود».